YAZI DİZİSİ-19

KAHRAMAN ONİKİLER' İN DİRENİŞ DESTANI VE ŞANLIURFA' NIN KURTULUŞU

ŞANLIURFA' NIN 11 NİSAN 1920 YILINDA KURTULUŞUNUN 100.YILINI KUTLUYORUM...

ŞANLIURFA'nın(ur,urhoy,urhei,arach,erech,orhei,orhayi,kaliruha,ruhai,ruhha,ar-ruha,reha,edessa) kuruluş tarihi MÖ:10.000 yıl öncesine dayanıyor.

1995 yılında arkeoloğların başlattığı kazılarda yerleşim yeri olarak belirlenen"GÖBEKLİ TEPE"günümüzden 12.000 yıl önce inşa edilmiş.

Arkeolojik olarak çanak çömlek öncesi neolitik dönemine ait olan,dünyanın en eski kültür yapılar topluluğu olarak bilinen "GÖBEKLİ TEPE" çok sayıda yuvarlak yapılardan oluşturularak bir tepe üzerine kurulmuş olarak bulunan ve gömülerek üstü kapatılan dünyanın ilk dini amaçlı tapınagıdır.

Göbekli tepe içinde bulunan sütunlara kabartmalı hayvan tasvirleri (boğa,yaban domuzu,tilki,yılan,turna,yaban ördekleri) yan tarafından aşağı doğru inen biçimde aslan kabartmaları ve üç boyutlu betimlemeler bulunan boyları 3-6 metre olan"T"biçiminde 20 dikili taşın 6 tanesi yüzeye çıkarılmıştır,her bir taşın ağırlığı 40-60 ton ağırlığındadır.

1997 yılında arkeoloğlar tarafından başlatılan araştırmaların en önemlilerinden biri HALİL ÜR-RAHMAN gölünün (balıklı göl) kuzeyinde gerçekleştirilmiştir,arkeoloji tarihine "BALIKLI GÖL HEYKELİ" olarak kaydettirilen dünyanın en eski heykeli bulunmuş ve urfa kent merkezi MÖ:10 000 yıl öncesi neolitik döneme kadar uzanan bir yerleşim alanı olduğu kanıtlanmıştır.

ŞANLIURFA,insanoğlunun dünyadaki ilk tapınağı,yerleşim yeri,ilk çiftçiligin ve ilk buğday ekiminin yapıldığı yerleşim merkezi olduğu belirlenmiştir.

ŞANLIURFA (Ebla,akkad,sümer,babil,hitit,hurri-mitnni,arami,asur,pers,makedonya,roma,bizans) gibi uyğarlıkların egemenliginde kaldı (639) dan sonra yerleşik olan topluluklar islam dinini kabul etti.
(1094) yılında selçuklu topraklarına katılan şehir,
(1098) de haçlı kontluğu idaresine geçti (Eyyubi,memluk,timur devleti,türkmen aşiretleri,akkoyunlular,dulkadir beyligi,sefeviler) iktidarlığını gördükten sonra (1516) da osmanlı devleti sınırlarına dahil edildi.

ŞANLIURFA,ilk olarak diyarbakır eyaletine baglandı,
(1876) da halep vilayetine baglandı,
(1916) da bagımsız sancak oldu.
(1919) yılından önce ingilizler daha sonra fransızlar tarafından işgal edildi,
(11 nisan 1920) de milli mücadele veren urfa işgalden kurtarıldı
(1924) te il oldu.

ŞANLIURFA'nın bu günkü yerleşim alanı iki kısımdan oluşmakta,surlar'ın içerisinde kalan tarihi eski urfa,surların dışında kalan ve sonradan oluşan yeni urfa"
SUR KAPILARI GÜNEYE,KUZEYE,DOĞUYA,BATIYA açılırdı
1-HARRAN KAPISI (barlaha kapısı) yıkılmayan tek kapıdır,güneye açılan suriye halep tarafından gelenler içindi
2-BEY KAPISI (büyük kapı) doğuya açılan bu kapı,aynı zamanda mahmutoğlu kulesi'nin bulunduğu yerdedir
3-SAMSAT KAPISI (zincirli kapı) kuzeye açılan bu kapı,şehrin ana giriş girişidir
4-SARAY KAPISI (saatler kapısı) batıya açılan bu kapı,millet köprüsü ve tılfındır tepesi tarafıdır
5-KALE KAPISI (4.murat kapısı)
6-DAĞYANI KAPISI

devam edecek